Πέμπτη, 24 Ιουλίου 2014

Η σκύλα από τα Στείρα.


Κανονικά δεν έπρεπε να υφίσταται θέμα μια και σε κάθε πολιτισμένη κοινωνία το θέμα του ελεύθερου βίου κάθε ζώντος οργανισμού ξεπερνά το όποιο επιχείρημα. 

Δυστυχώς όμως δεν είναι έτσι καθώς εξακολουθεί να υπάρχει το θέμα της ‘’άριας ράτσας’’ της ανθρώπινης φυλής σε μία ικανή μερίδα ανθρώπων έναντι όλων των άλλων (μορφών ζωής) η οποία ράτσα θεωρεί ότι δικαιούται να αποφασίζει για το μέλλον όλων των υπολοίπων. 

Είναι εντυπωσιακό ότι το γεγονός (που δεν είναι εντελώς διαφορετικό από μία λανθάνουσα(;) μορφή φασισμού) δηλώνει παρόν σε ανθρώπους του μόχθου. 

Θα περίμενα από το σύνολο των τίμια ταλαιπωρημένων ανθρώπων πρωτίστως να σέβονται, κατόπιν να καυτηριάζουν και ουδέποτε να πράττουν. 

Σε καμία περίπτωση δεν θα ήθελα να συνδέσω το μορφωτικό επίπεδο με το ‘’κάλλος’’ της επαίσχυντης πράξης, διότι υπάρχουν ολοφώτεινα παραδείγματα ανθρωπιάς που προσφέρουν μέρος της λιγοστής τροφής τους σε κάθε στόμα που πεινά καθόσον ο πόνος της πείνας στο στομάχι φαντάζει όμοιος και σε όντα με βαθιά νόηση και σε άλλα με λιγότερη. 

Πέμπτη, 17 Ιουλίου 2014

Οι αλογόμυγες


Τάξη άρχουσα της κοινωνίας, διακινητές υψηλών φρονημάτων με ύφος περίοπτο και βλέμμα ομιχλώδες. Όλοι εσείς που διατάζετε στη πέτρα επάνω, τους δικούς σας υποτακτικούς υποτάσσεστε με τη σειρά σας στη μοίρα που θέλει τη ψυχή σας δοτή. 

Κάθε ένας από όλους εσάς που φαντάζεστε εαυτό λαμπερό ως ήλιο Κυριακάτικης μέρας, μια μύγα από το κώλο του αλόγου είσθε που βουμβουνίζει απαίσια στα ρουθούνια μας μέσα. Προσπαθούμε να απαλλαγούμε από εσάς. Προσπαθούμε. 

Λεροί, χαμογελώντες ηλίθια, ανθρωπάρια της τεράστιας πλάκας, της γυάλινης οθόνης που θαρρείτε ότι ιδέες διαλαλείτε και γαλουχείτε συνειδήσεις, σας έχουμε στην άκρη, στο χαντάκι που οδηγεί στην απαξία και αυτό δεν είναι ιδέα αλλά συνείδηση. 

Ψωριάρικα σκυλιά που γλύφετε τη ψώρα σας φτύνοντας κολακείες σε κάθε αφέντη που κρατά το λουρί σας ποτέ δεν θα καταφέρετε να δείτε πέρα από τον ορίζοντα που άλλοι έταξαν για σας. 

Ζητιάνοι μέσα από τα κουστούμια σας τσανακογλύφτες του δεκάρικου γονατιστοί υπόδουλοι της στρεβλής ιδέας περί της αξιοπρέπειας θα μείνετε στην ιστορία ως το ξερατό της ορθής αντίληψης και του κοινού νου. 

Γελαστοί υπάλληλοι, απατεώνες των λόγων σας, χειροκροτητές της γνώμης του ισχυρού, δούλοι του κύκλου σας κομπάζετε στους φίλους στις γυναίκες και στα παιδιά σας πως τάχα τυχαίνετε κάποιας αξίας. 

Αφεντικά στους μικρότερους, σκληροί στους αδύναμους, εξαργυρώνετε τον πόνο της καρπαζιάς που ολημερίς προσγειώνεται στο σβέρκο σας πάνω. Χαμένα κορμιά. 

Τετάρτη, 16 Ιουλίου 2014

Ειλικρίνεια ή ασφάλεια; Επιλογή του συγγραφέα. Μέρος 3 Κείμενο Β. Η ιδέα.



Μέρος 3ο Περί γραφής.



Πριν από χρόνια διάβασα ένα βιβλίο της συγγραφέως Ευγενίας Φακίνου. Υποκλίθηκα. Λεγόταν ‘’Η τυφλόμυγα’’ το οποίο και σας προτείνω.

Το βιβλίο εάν θυμάμαι καλά δεν ξεπερνούσε τις 270 μικρές σελίδες αλλά κατάφερνε μέσα σε αυτές να αποτυπώσει-ερμηνεύσει με ακέραιο τρόπο τις ψυχές τριών ανθρώπων.

Δράττομαι λοιπόν από το παράδειγμα για να αναφέρω ότι ένα μυθιστόρημα έχει τη τεράστια δύναμη να ιστορεί ιστορίες από ελάχιστη έως μηδενική πλοκή και να αγγίζει και να σφάζει τον αναγνώστη. (και πράγματι υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι Έλληνες συγγραφείς όπου έχουν αδράξει το θέμα-τρόπο. Γνωστοί ή λιγότερο γνωστοί)

Οι συγγραφείς λοιπόν αυτοί οι οποίοι καταφέρνουν να αποτυπώνουν ακέραια το συναίσθημα, αξίζουν. Κάνουν κάτι παραπάνω από μερικές απλές αναφορές σε γεγονότα του μυαλού τους όσο ωραία και εάν τα ιστορούν, διότι δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι μία απλή ιστόρηση δεν είναι τίποτα παραπάνω από ένα -στην καλύτερη περίπτωση- καλά ειπωμένο παραμύθι και ένα τέτοιο, όσο καλή πλοκή και να έχει, αδυνατεί να μεταφέρει στον αναγνώστη το βαθύτερο νόημα της αιτίας των πράξεων των ηρώων που είναι -κατά τη γνώμη μου- η καρδιά του όποιου θέματος. ( λέγοντας νόημα και αιτία δεν εννοώ ασφαλώς το επιδερμικό ''τον προσέβαλλε και τον κτύπησε ή τον απατούσε και θέλησε να την εκδικηθεί, αλλά για τις λεπτομέρειες των συναισθημάτων τα οποία προέκυψαν από την προσβολή ή την απάτη -του παραδείγματος- στην ψυχή του ήρωα και οποία είναι και τα μόνα υπεύθυνα...)

Ο αντίλογος είναι ότι πολλοί αναγνώστες απλά δεν νοιάζονται. Δεν ενδιαφέρονται, καθώς ζητούν μερικές ώρες ξεκούρασης και τίποτα παραπάνω. Συμφωνώ. Όμως από την άλλη θεωρείται δεδομένο ότι η πρόοδος, η ωρίμανση  εάν προτιμάτε του τακτικού αναγνώστη στο τέλος, θα έχει την έσω ματιά στη προσπάθεια της επεξήγησης του εαυτού του. Εκεί θα εστιάσει ο κάθε υποψιασμένος. Στο αίτιο, στην ιδέα της ώθησης, ορμώμενος αρχικά από το κάθε αποτέλεσμα.

‘’Γιατί να το κάνω αυτό;’’
‘’Τι με ώθησε να σκεφθώ έτσι;’’
‘’Γιατί να αισθάνομαι έτσι;’’

Ο υποψιασμένος συγγραφέας λοιπόν, ξεπερνώντας, κάνοντας την υπέρβαση, χρησιμοποιεί ένα απλό καθημερινό γεγονός, δίχως ανούσιες πλοκές, ώστε να αποτυπώσει μία πραγματικότητα (την πλέον ουσιώδη) η οποία παραμένει κρυφή από τον πολύ κόσμο, όχι γιατί –κάποιες φορές- δεν την γνωρίζει, αλλά γιατί πολύ απλά την ξεπερνά χωρίς να την αντιλαμβάνεται, δίχως να εστιάζει, μια και κανένας δεν τον σκουντά.

Και εκεί έγκειται η επιτυχία του γράφοντα. Στην υπενθύμιση.

Στην απόλυτη καταγραφή της αλήθειας. Στην ουσιώδη περιγραφή-καταγραφή της λαμπρής λεπτομέρειας. Στη δίχως περιστροφές αποκάλυψη του ειλικρινούς χαρακτήρα. Του καλού ή του κακού ομοίως άξιοι και οι δύο. Της ψυχής, πίσω από την ομολόγηση, μέσω περιγραφών ή των διαλόγων χωρίς στρογγυλεύσεις. Με θάνατο ή με ζωή. Με τολμηρά συναισθήματα και αντισυμβατική γραφή εάν απαιτηθεί, έως ότου ο αναγνώστης σκεφθεί: ‘’Αυτό μου έχει συμβεί, έτσι έχω νιώσει και εγώ, αυτή η παράγραφος μιλάει για εμένα.’’ 

Ας μου επιτραπεί, να πω ότι χρειάζεται κάποιες φορές μια ‘’καρπαζιά’’ στο ράδιο να ξεκολλήσει, να αποκτήσει σύνδεση.

Πέμπτη, 10 Ιουλίου 2014

Ειλικρίνεια ή ασφάλεια; Επιλογή του συγγραφέα. Μέρος 3. Περί γραφής.


Οι επιλογές όπως και οι προτάσεις είναι απεριόριστες. Οι επιθυμίες των αναγνωστών ομοίως και όλες ορθές από τη στιγμή κατά την οποία ο καθένας δικαιούται να πράξει τα δέοντα προς εξυπηρέτηση των αναγκών του.

Κάποιος θέλει να ξεχαστεί, άλλος να μάθει, ο τρίτος να προβληματιστεί και πάει λέγοντας. Στο τέλος όμως της μακράς διαδρομής όλοι οι ιδεασμένοι θα συναντηθούν και θα συμφωνήσουν ορίζοντας ως άριστο το ένα είδος -ασχέτως προτίμησης-. Θα τολμούσε κανείς να πει ότι όλοι οι δρόμοι οδηγούν στην ψυχή…

Θα μπορούσαμε να πούμε στο σημείο αυτό, ότι η συντριπτική πλειοψηφία των καθ’ έξιν αναγνωστών ωριμάζει διαβάζοντας και αυτό το κάνει θέλοντας και μη, διότι το κάθε βιβλίο παρέχει διδαχή και άρα προτροπή, την στιγμή που τοποθετεί αναλόγως τον πήχη.

Βεβαίως και διδάσκει έστω και την ελάχιστη διδαχή καθώς διαβάζοντας κανείς μαθαίνει το απλούστερο. Να μιλάει, να σκέφτεται με ένα τρόπο, ίσως, διαφορετικό, να εμπλουτίζει το λεξιλόγιό του να πληθαίνει τα επιχειρήματά του κ.ά.)

Όλα τα μυθιστορήματα εκφράζονται μέσα από χαρακτήρες ηρώων οι οποίοι οφείλουν να είναι διακριτοί, ακέραιοι και αληθείς στο μέτρο που επιτάσσει η ιδέα της ιστορίας. Και πράγματι έτσι γίνεται ή έστω έτσι προσπαθεί να κάνει ο κάθε γράφων.

Μέχρι εδώ όλα καλά, αλλά το μέτρο χάνεται καθώς εκδίδονται πλέον αφειδώς υποθέσεις κοινωνικές καθημερινής τρέλας, μυστήριας πλοκής, εστιάζοντας ως να είναι φυσικό επιδερμικά στα γεγονότα που αναφέρονται. Το παραμύθι της γιαγιάς το απλό οι λέξεις που παρακαλούνται να γεμίσουν σελίδες με πράξεις ανούσιες δίχως την ανάλυση της αιτίας ή του νοήματος της συγκεκριμένης πράξης.

Ο τάδε σηκώθηκε, πήγε, έτρεξε. Θύμωσε, τον κτύπησαν, κτύπησε, κρύφτηκε. Είχε σχέση με αυτόν, με αυτήν ή την άλλη που ήταν καλή, κακιά, δόλια ή αφελής. Τίμια ή άτιμη. 

Δευτέρα, 7 Ιουλίου 2014

Ειλικρίνεια ή ασφάλεια; Επιλογή του συγγραφέα. (Μέρος 2, Κείμενο B)


Η όποια υπόθεση δεν είναι απαραίτητο να συμβαίνει σε βάθος χρόνου. Μπορεί κάλλιστα να διαδραματίζεται στο χρονικό όριο ακόμα και της μιας ημέρας. Είναι πολλά εκείνα που μπορούν να λεχθούν για όλες τις ουσιώδεις λεπτομέρειες που περνάνε απαρατήρητες, ιδίως σε ένα μυθιστόρημα που θέλει να λέγεται ερωτικό.

Τίποτα δεν είναι τυχαίο. Ο/η συγγραφέας οφείλει να πιάσει στον αέρα, να δημιουργήσει τη πνοή που ξεσηκώνει θύελλες στον ψυχισμό, στη σχέση, στη τυχαία συνεύρεση και δημιουργεί την ακατάσχετη επιθυμία.

Όχι την ήπια ερωτικότητα, εκτός και εάν αυτή εντάσσεται ηθελημένα στο κάδρο, στη μεριά της γνώμης που θέλει να περάσει στο κοινό.

Η υπερβολή του συναισθήματος η οποία υπερβολή στο ερωτικό διήγημα απαντάται συχνά και δικαιολογεί την παρουσία της είναι κατά τη γνώμη μου άκρως αποδεκτή.

Όταν ο αναγνώστης θα αναγνωρίσει έστω και μία φορά τον εαυτό του παρόντα στο ελάχιστο πνεύμα, σε μία και μόνη στροφή των λόγων του συγγραφέα, το παιχνίδι από τον γράφοντα θα πρέπει να θεωρείται κερδισμένο. Ο στόχος έχει ήδη επιτευχθεί έστω και εάν ποτέ δεν πρόκειται να ομολογηθεί.

Πέμπτη, 3 Ιουλίου 2014

Ειλικρίνεια ή ασφάλεια; Επιλογή του συγγραφέα. (Μέρος 2, Κείμενο Α)

Επιλέξετε για την ανάγνωση του πρώτου μέρους.

Η ερωτική γραφή λοιπόν. Η ακροβασία στη γραμμή που χωρίζει την προσβολή του ήθους από τον όποιο έπαινο ή έστω την απλή αποδοχή. Χρειάζονται ετούτα τα λόγια ώστε να αντιληφθεί ο αναγνώστης ο οποίος απλά διαβάζει και κρίνει, το δύσκολο της υπόθεσης μια και το θέμα δεν είναι τι θα πει ο συγγραφέας, αλλά ο τρόπος ο οποίος θα το πράξει και ο σκοπός πίσω από την πράξη αυτή. 

Τα παραδείγματα που θα ακολουθήσουν είναι αναπόφευκτα.
Ας ξεκινήσουμε προσπαθώντας να θέσουμε κάποια όρια.

Πορνογράφημα θεωρώ ότι είναι η γραφή εκείνη που υπερβάλλει, που μόνο ονομάζει, που στέκεται σε -κενές- περιγραφές σωμάτων και πράξεων, με μόνο σκοπό τον ερεθισμό των αισθήσεων του αναγνώστη. Το πορνογράφημα στερείται λογοτεχνικής γραφής, παρουσιάζεται στεγνό αρκούμενο σε στιχομυθίες γνωστές (οι οποίες ασφαλώς και μπορούν να υπάρξουν σε λογοτεχνικό κείμενο τοποθετημένες όμως ορθά σε ανάλογη λογοτεχνική ατμόσφαιρα) και εν τέλει βασίζεται σε φτωχή-υποτυπώδη υπόθεση. Λογικό, μια και η ουσία της παραδοχής του ευρίσκεται σε άλλο επίπεδο.

Λογοτεχνικό ερωτικό κείμενο θεωρείται εκείνο το οποίο καταφέρνει να παρουσιάσει εκτός από τον ψυχισμό του ήρωα/ίδας και το αίτιο της πράξης αλλά και το αποτέλεσμα. Επιδιώκει και πετυχαίνει την ολοκληρωμένη παράσταση ενός κύκλου που περιλαμβάνεται στον ευρύτερο χώρο της αφηγούμενης ζωής του ήρωα/ιδας.

Με άλλα λόγια η σεξουαλική πράξη παρεμβάλλεται μεταξύ δύο ή περισσότερων πολύ ουσιωδών ενοτήτων οι οποίες και καθορίζουν τον λόγο της και η οποία πράξη δεν αποτελεί αυτοσκοπό της γραφής αλλά ακολουθεί ως αποδεικτικό ή τεκμήριο της όποιας ψυχοσύνθεσης των δραστών.